|
Epilepsja (napad drgawkowy, padaczka) jest to przewlekłe zaburzenie mózgu, objawiające się nawracającymi napadami drgawek, którym towarzyszy utrata przytomności.
Epilepsja jest chorobą mającą duże skutki społeczne ze względu na częstość występowania, przewlekłość oraz wpływ, jaki wywiera na życie dotkniętej nią osoby i całej jej rodziny. W powstawaniu choroby odgrywa rolę zarówno predyspozycja genetyczna, jak i czynniki egzogenne. Rola jednych i drugich jest inna w różnych jej postaciach. Niektóre rodzaje padaczek mają przyczynę wyłącznie genetyczną. O występowaniu innych decyduje jednak przede wszystkim uraz mózgu (zranienie głowy), niektóre choroby uszkadzające mózg, spożycie pewnych trucizn. Szacuje się, że choroba ta dotyka około 1% wszystkich ludzi.
Ataki występują samoistnie, ale mogą je wyzwolić: alkohol, niektóre leki, stany gorączkowe (zwłaszcza u dzieci), nadmierny wysiłek fizyczny, gwałtowne bodźce świetlne, czynniki emocjonalne lub przerwanie przyjmowania leków. Mogą być poprzedzone krótkim okresem zwiastującym, znanym jako „aura", podczas którego doświadcza się dziwnego uczucia, zapachu lub smaku.
Poszkodowany, u którego wystąpił pełnoobjawowy atak, nagle pada nieprzytomny, wydając z siebie krzyk. Ciało staje się sztywne, plecy wyginają się -jest to faza ogólnego kurczu tonicznego. Wargi mogą być sine, natomiast twarz i szyja przekrwione. Pojawiają się drgawki. Jest to faza kurczów klonicznych, w których drgawki i zwolnienia następują bardzo szybko po sobie. Występuje zaciśnięcie szczęki, oddech może być głośny. Na ustach pojawia się piana (krwawienie, jeśli wargi lub język zostały przygryzione). Po ataku mięśnie rozluźniają się, oddech staje się normalny. Może nastąpić utrata kontroli zwieraczy. Poszkodowany odzyskuje przytomność po kilku minutach. Może być oszołomiony lub dziwnie się zachowywać. Po ataku zapada w głęboki kilkugodzinny sen.
Zadaniem ratownika jest zabezpieczenie poszkodowanego przed dodatkowymi zranieniami podczas ataku oraz zapewnienie mu opieki do momentu odzyskania przytomności. Pomoc polega przede wszystkim na: - amortyzowaniu* uderzeń głową o podłoże (można podłożyć coś miękkiego pod głowę i dookoła niej),
- usunięciu twardych i ostrych przedmiotów,
- rozluźnieniu ubrania pod szyją,
- usunięciu gapiów,
- zapewnieniu bezpieczeństwa po ataku.
Po ustąpieniu drgawek należy ułożyć chorego w pozycji bocznej ustalonej, ciepło okryć i, kontrolując czynności życiowe, czekać na odzyskanie przytomności.
Padaczka jest chorobą dość skutecznie poddającą się leczeniu farmakologicznemu, u około 70% chorych możliwe jest pełne i trwałe wyleczenie.
Małe dzieci również mogą cierpieć na epilepsję, częściej jednak występują u nich drgawki wywołane gwałtownym skokiem temperatury ciała, gorączką towarzyszącą zakażeniom, chorobom gardła lub ucha. Drgawki wywołane gorączką mogą być przerażające, ale rzadko są niebezpieczne, jeżeli postępowanie z chorym jest prawidłowe.
Mogą wystąpić objawy gorączki (rozpalona skóra i pocenie się), gwałtowne kurcze mięśni z zaciskaniem pięści i wygięciem pleców. Na twarzy pojawią się kurcze mięśni z drżeniem gałek ocznych, zezowaniem, czasami unieruchomieniem gałek ocznych; niekiedy wzrok jest skierowany ku górze i widać tylko białkówkę. Może wystąpić ślinotok, zatrzymanie oddechu z przekrwieniem twarzy i szyi.
Pierwsza pomoc polega na: - ochronie przed dodatkowymi urazami (należy zdjąć ubranie, przykrycie), - zapewnieniu dostępu świeżego powietrza (nie przeziębić), - ochłodzeniu skóry dziecka (trzeba gąbką zwilżoną w letniej wodzie przecierać ciało od głowy w dół), - utrzymaniu drożności dróg oddechowych, - wezwaniu karetki pogotowia,
- kontroli czynności życiowych i reagowaniu na ewentualne zmiany. |