|
W dziejach automobilizmu technika nie jest jedynym czynnikiem określającym rozwój samochodu. Przeciwnie, zależy on przede wszystkim od warunków przemysłowych i handlowych, które same uwarunkowane są sytuacją gospodarczą i społeczną. W krajach z gospodarką kierowaną rozwój samochodu jest uzależniony od planu rozwoju technicznego, który określa budowę zakładów przemysłowych oraz ich ośrodków naukowo-badawczych, opodatkowanie materiałów napędowych, samochodów, ich napraw, kupna i sprzedaży, budowę serwisów samochodowych, sieci dróg i wszystko, co stanowi o rozwoju motoryzacji.
Produkcja samochodów i tego, co wiąże się z ich funkcjonowaniem w systemie komunikacji drogowej, jeśli ma być rentowna, wymaga tak kosztownych środków produkcji oraz innych urządzeń, że każda istotna zmiana kosztuje mnóstwo pieniędzy. To zaś prowadzi raczej do ograniczania modernizacji i udoskonaleń, dopóty nie prowadzą one do obniżenia kosztów produkcji.
Po drugiej wojnie światowej technika samochodowa rozwijała się w szybkim tempie i osiągnęła takie stadium, które umożliwia postęp w kilku kierunkach.
Seryjny samochód najbliższej przyszłości będzie najpewniej w mniejszym stopniu realizacją marzeń jego konstruktorów, a bardziej wyrazem praktycznych potrzeb życia.
Pewną liczbę palących problemów można oczywiście już dzisiaj zdefiniować. Trudność wszakże polega na określeniu sposobów oraz kolejności ich rozwiązywania. Główne kierunki rozwoju samochodu i komunikacji drogowej są trojakiego rodzaju:
a) ogólne — uproszczenie sposobu posługiwania się samochodem, jego utrzymania i naprawy, b) ruch drogowy — obniżenie ilości kolizji i wypadków oraz podwyższenie prędkości osiąganych w ruchu publicznym,
c) komunikacja miejska i podmiejska — organizacja szybszego i bezpiecznego ruchu drogowego, parkowania, garażowania oraz po-
ulepszenie atmosfery zanieczyszczanej spalinami oraz dymami zakładów przemysłowych.
Rozwiązanie pierwszego problemu uzależnione jest od spełnienia postulatu stałego wzrostu ogólnoświatowej ekspansji gospodarczej. W tym przypadku przewidywać można budowę na całym świecie rozwiniętej sieci autostrad. To z kolei określałoby rozwój samochodu odpowiadającego nowym warunkom komunikacyjnym, zdolnego sprostać ciągłej bardzo wysokiej prędkości jazdy. Ruch byłby bardzo równomierny, zmniejszanie prędkości zaś rzadkie. Wraz z doskonaleniem ruchu na autostradach, przebiegałby proces automatyzowania kierowania przy pomocy elektroniki, co ułatwiłoby przyjęcie przez automatycznego kierowcę sterowania samochodem na długich odcinkach drogi, tym samym zwalniając z tej funkcji człowieka. Wielkie samochody nie mogłyby wjeżdżać na tereny miast starego typu, gdyż nie odpowiadałaby im zmniejszana prędkość poruszania się. Mogłyby jeździć jedynie na wydzielonych dla nich trasach.
Równocześnie nastąpiłby rozwój nowego typu samochodu, przeznaczonego wyłącznie do komunikacji miejskiej i podmiejskiej. Jego podstawową własnością byłaby zwrotność, duże przyśpieszenie, łatwe kierowanie oraz mała przestrzeń, którą zajmowałby podczas jazdy i parkowania. Najpewniej byłoby to dwumiejscowe małe auto, może i jednoosobowe, ale wygodne, które posiadałoby wszelkie udoskonalenia, do jakich przywykli kierowcy wielkich samochodów.
Jak się wydaje, zanieczyszczenie powietrza w wielkich miastach szybko osiąga granice wytrzymałości ludzkiej, a nawet zagraża zdrowiu publicznemu. Tym bardziej więc trzeba będzie myśleć o wykorzystaniu napędu elektrycznego, zwłaszcza ze elektrownie atomowe dają nadzieje uzyskania energii elektrycznej za niską cenę. Nie można też wykluczyć wykorzystania do napędu samochodów energii atomowej.
Jednakże na czas przejściowy, również dla krajów dopiero się rozwijających, potrzebna będzie nadal produkcja samochodów średniej klasy, odpowiednich dla wszystkich rodzajów ruchu. Ich właściwe rozwiązania techniczne stanowić będą znaczny problem, bowiem osiągane przez nie maksymalne prędkości powinny nie przeszkadzać w płynnym włączaniu się do strumienia krążowników autostrad. Jednocześnie ich rozmiary musiałyby być dostatecznie małe, aby nie tamować ruchu w miastach i na ich obwodnicach. Z tych względów samochody przyszłej generacji będą bez wątpienia wyposażone w znaczą ilość wyspecjalizowanych urządzeń, jak regulacja zmian świateł, specjalne mechanizmy hamujące przy wysokich prędkościach, możliwość wyboru automatycznego lub ręcznego systemu kierowania pojazdem i inne układy wspomagania kierowcy uzależnione od prędkości pojazdu itd.
Druga hipoteza dotycząca przyszłości samochodu jest mniej optymistyczna i przewiduje wyraźne zmniejszenie ekonomicznej ekspansji auta.
W tych warunkach trzeba przewidywać znaczny rozwój produkcji japońskich, europejskich, w tym również radzieckich fabryk samochodów, ponieważ chodzić będzie nie tylko o zaspokojenie rosnącego wewnętrznego zapotrzebowania na samochody, ale również o dużo większe potrzeby krajów rozwijających się.
Jak dotąd wydaje się, iż europejska i japońska produkcja, zresztą nadzwyczaj urozmaicona, powinna w wystarczającej mierze sprostać potrzebom nawet najbardziej różniących się od siebie rynków świata. Także przemysł amerykański mógłby W olbrzymich seriach produkować samochody, za względnie niskie ceny, odmienne od najczęściej używanych w Stanach Zjednoczonych, gdyby badania marketingowe uznały to za celowe. Zresztą produkcję takich modeli samochodów wielkie koncerny amerykańskie rozpoczęły już w latach siedemdziesiątych.
Druga hipoteza nie bierze w ogóle pod uwagę rozbudowy i zagęszczenia sieci autostrad w najbliższej przyszłości. Wypływa z tego pośrednio wniosek, iż samochód przyszłości będzie się po prostu przystosowywał do bardzo zróżnicowanych warunków komunikacyjnych włącznie z eksploatacją na ledwo przygotowanych do ruchu drogach, w regionach o niskim stopniu rozwoju gospodarczego. Ze względu na wielkie natężenie ruchu trzeba się będzie liczyć z częstymi i co ważniejsze coraz bardziej szybkimi zmianami tempa jazdy. Ważne więc będą nieblokujące hamulce i dobre przyspieszenie.
Gdyby obniżyła się cena paliwa, doczekalibyśmy się z pewnością powszechnego zwiększenia mocy silników, ponieważ ten element jest jednym z najbardziej istotnych warunków bezpieczeństwa jazdy. Przyśpieszenie i hamowanie są tymi dwoma czynnikami sprawności samochodu, które konstruktorzy będą się starali bezustannie udoskonalać. Coraz częściej stosowany będzie napęd na wszystkie koła — zapewniający lepsze warunki jazdy — a więc bezpieczeństwo. Jeśli porównamy tylko produkty sprzed dwudziestu lat z obecnymi, stwierdzimy, że nowe typy samochodów są wygodniejsze, szybsze, lżejsze i oszczędniejsze aniżeli dawniejsze, a przy tym oferują większą przestrzeń wewnątrz auta oraz większe pomieszczenia na bagaże, ponieważ silniki i urządzenia mechaniczne zajmują coraz mniej miejsca. Tendecja zmniejszania wielkości silników oraz podwyższania standardu jazdy będzie stała — co wynika z coraz większej doskonałości źródeł napędowych.
Jak najmniejsze wymiary zewnętrzne przy optymalnym wykorzystaniu powierzchni wewnątrz stało się ideą konstrukcyjną, która w Europie i Japonii wyraziła się budową mini-samochodów nadających się do wypełniania różnych zadań.
Można przewidywać, iż oszczędność w zużyciu paliwa pozostanie jednym z pierwszych wymogów, jakie będą stawiane nowoczesnemu samochodowi. Silnik korbowo-tłokowy osiągnął wysoką sprawność, ale być może że zastąpią go silniki innych systemów, które będą zajmowały niewiele miejsca i zużywały niewielkie ilości paliwa.
Innym zagadnieniem będzie polepszanie momentu obrotowego, poczynając od niskich obrotów, co zapewni większą dynamikę i płynność jazdy, i wpłynie na podniesienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Wzrost przeciętnej prędkości może się okazać korzystnym również dla zwiększenia bezpieczeństwa ruchu. Nie tylko podczas wyprzedzania, ale również wówczas gdy zwiększenie przeciętnej prędkości o 30 procent skracałoby czas, który kierowca musi zużytkować siedząc za kierownicą, o ilość odpowiadającą zmniejszeniu skali zmęczenia. Ponadto przy tym samym natężeniu ruchu, drogą przejechałoby więcej samochodów, ponieważ każdy z nich znajdowałby się na niej przez krótszy czas.
Z tego co powiedzieliśmy, wynika, iż samochód jutra musi przede wszystkim być bezpieczniejszy, ponieważ wyposaży się go:
— w bardziej sprawne urządzenia mechaniczne;
— w karoserię, która zarówno zewnątrz jak i wewnątrz będzie wydatniej chronić jadących przed skutkami wypadku;
— w właściwości jazdy, takie jak dynamika, skuteczność hamowania, wysoka jakość opon, oświetlenia, znacznie większą przyczepność do nawierzchni i podróżowanie przy znacznie mniejszym wysiłku kierowcy;
— w wygody, które będą miały również znaczny udział w zwiększaniu bezpieczeństwa jazdy. Samochód będzie posiadał fotele, umożliwiające zachowanie naturalnej pozycji kierowcy przystosowanej do jego budowy anatomicznej, niczym nie ograniczoną widzialność, o czym będzie decydować budowa karoserii. Przyrządy sterownicze umieszczone będą w bezpośrednim polu widzenia oraz w naturalnym zasięgu rąk i nóg kierowcy, a sterowanie wozem wymagać będzie mniej wysiłku. Samochód będzie posiadał klimatyzację, automatyczną skrzynię biegów, łatwe w użyciu hamulce, dobre przewietrzenie, wyciszenie odgłosów, jakie wydają koła na drodze oraz stuki mechaniczne i aerodynamiczne przy dużych prędkościach. Rozległe wykorzystanie elektroniki do automatyzacji oraz korektury działań przyrządów, mechanizmów oraz sposobów korzystania z nich, umożliwią wyeliminowanie w jak najszerszej mierze błędów w decyzjach kierowcy i zmniejszą niekorzystny wpływ tak zwartego czynnika ludzkiego.
W najzwięźlejszym zarysie jest to wszystko, co zresztą już obecnie spotkać można w nowoczesnych samochodach. Ograniczamy się tylko do spraw, które wydają się realne i osiągalne już w niedalekiej przyszłości,
Olbrzymie możliwości rozwoju automobilizmu stwarza szybki postęp metalurgii, elektroniki i chemii.
Wykorzystanie tych pięknych perspektyw zależeć będzie od możliwości zastosowania ich w produkcji seryjnej. Swoją rolę odegra tu — oczywiście — walka konkurencyjna przedsiębiorstw, z drugiej strony mądre rozwiązywanie problemów technicznych tej znaczącej i ważnej dziedziny przemysłu, jakim jest przemysł samochodowy.
|
Ogłoszenia
Media
Historia motoryzacji
Pierwsza pomoc
Niezbędne
Prawo Jazdy