|
Prawidłowe rozpoznanie urazu stanowi podstawę wyboru sposobu i zakresu pierwszej pomocy. Do stanów zagrożenia życia i zdrowia należą: utrata przytomności, zatrzymanie oddechu, zatrzymanie pracy serca, silny krwotok oraz wstrząs.
Sprawdzanie przytomności lub stopnia świadomości
Gdy poszkodowanym i ratownikom nie zagraża niebezpieczeństwo, wówczas należy przystąpić do sprawdzenia stanu przytomności ratowanych. W tym celu trzeba:
w podjąć próbę nawiązania kontaktu słownego z poszkodowanym, wydając polecenia, których wykonanie można sprawdzić, np. pochylając się nad jego uchem, należy wydać krótkie polecenie: „Otwórz oczy!", „Powiedz, jak się nazywasz!"; klepnąć poszkodowanego w ramię, dotknąć koniuszków jego rzęs lub lekko klasnąć w ręce nad jego głową, aby mieć pewność, że poszkodowany jest nieprzytomny.
Jeżeli poszkodowany nie zareaguje na żadne bodźce, to można uznać, że jest nieprzytomny.
Sprawdzanie oddychania
Oddech poszkodowanego sprawdza się po udrożnieniu jego dróg oddechowych i sprawdzeniu odcinka szyjnego kręgosłupa. W tym celu należy:
- rozluźnić uciskające ubranie, które może utrudniać mu
swobodny oddech,
- sprawdzić odcinek szyjny kręgosłupa (jeżeli poszkodowany leży na wznak) w celu wykluczenia urazu,
- przechylić lekko jego głowę na bok i usunąć znajdujące się tam ciała obce mogące utrudniać oddychanie; osobie leżącej na boku czyści się jamę ustną, nie poruszając jej głowy. Osoby poszkodowane, które zachowały przytomność, mogą wykonać te czynności samodzielnie.
Gdy poszkodowany leży na wznak, wówczas trzeba: - płynnie odchylić głowę do tyłu, prostując szyję; wyjątek stanowi poszkodowany, u którego podejrzewa się obrażenia kręgosłupa - wtedy trzeba unikać poruszania głową poszkodowanego, delikatnie odchyla się ją wzdłuż osi ciała i układając jedną rękę na czole poszkodowanego oraz lekko je przyciskając, palce drugiej ręki umieszcza się pod brodą w celu wysunięcia żuchwy do przodu; - pochylić się nad ustami i nosem poszkodowanego na minimum 5 sekund, aby móc wyczuć na części skroniowej twarzy (na policzku) prąd (lub usłyszeć świst) wydychanego
- powietrza; równocześnie trzeba obserwować, czy porusza się klatka piersiowa; na okolice przepony można położyć dłoń, aby wyczuć ruchy mięśni.
Jeśli nie można przysunąć twarzy do ust poszkodowanego, to istnienie oddechu można stwierdzić, przysuwając grzbiet dłoni na około centymetr od ust poszkodowanego.
Istnienie lub brak oddechu stwierdza się więc za pomocą trzech zmysłów: wzroku, słuchu i dotyku (widzę, słyszę, czuję). O bezdechu świadczyć może również sine zabarwienie twarzy. Jeżeli poszkodowany oddycha, to sprawdza się szybkość, głębokość i łatwość oddychania, obserwuje się ruchy klatki piersiowej i brzucha, wyraz twarzy, sposób rozmowy i odgłosy wydawane podczas wdechu i wydechu.
|